एआई विकासको गति र सुरक्षाबारे बहस चर्किँदा अमेरिकी सेयर बजारमा तरङ्ग

एजेन्सी : कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिको विकासको गति केही सुस्त बनाउनुपर्ने उद्योगका प्रमुखहरूको चेतावनीपछि सोमबार अमेरिकी सेयर बजारका प्रमुख सूचकहरू घटेर बन्द भयो। 

कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रमा बढ्दो सुरक्षा जोखिमबारे सार्वजनिक रूपमा आएको यस्तो धारणा तीव्र व्यवसायीकरण र ठूलो लगानीको अपेक्षा गरिरहेका लगानीकर्ताका लागि अनपेक्षित बन्यो। 

सोमबारको कारोबारमा डाउ जोन्स औद्योगिक औसत १५२.०९ अंक अर्थात् ०.२९ प्रतिशतले घटेर ५२ हजार ४२१.२० अंकमा बन्द भयो। त्यस्तै, एस एन्ड पी ५०० सूचक ३७ अंक अर्थात् ०.४८ प्रतिशतले घटेर ७,६१९.९८ अंकमा झरेको छ। प्रविधि कम्पनीहरूमा बढी केन्द्रित नास्डाक सूचक १४६.६२ अंक अर्थात् ०.५६ प्रतिशतले घटेर २६ हजार १८६.४१ अंकमा पुगेको छ।

प्रविधि क्षेत्रमाथि बिक्रीको दबाब
एस एन्ड पी ५०० अन्तर्गतका ११ प्रमुख क्षेत्रमध्ये आठ क्षेत्र सोमबार घाटामा बन्द भएका थिए। प्रविधि क्षेत्र १.६७ प्रतिशतले घटेको छ भने औद्योगिक क्षेत्र १.४४ प्रतिशतले ओरालो लागेको छ।

यसको विपरीत सञ्चार सेवा क्षेत्र २.७९ प्रतिशतले बढेर सबैभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्ने क्षेत्र बनेको छ। स्वास्थ्य क्षेत्र पनि १.३५ प्रतिशतले उक्लिएको छ।

प्रविधि कम्पनीका सेयरमा आएको बिक्रीको मुख्य कारण कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रविधिको विकास र व्यवसायीकरणको गतिबारे उत्पन्न नयाँ चिन्ता रहेको बताइएको छ।

कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकासमा सावधानी अपनाउनुपर्ने धारणा
एन्थ्रोपिकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत डारियो अमोडेईले सप्ताहन्तमा प्रकाशित लामो लेखमार्फत कृत्रिम बुद्धिमत्ता नमुनाको विकासको गति नियन्त्रण गर्नुपर्ने धारणा अघि सारेका थिए।

उनले कृत्रिम बुद्धिमत्ताको तीव्र विकाससँगै उत्पन्न भइरहेका सुरक्षा जोखिमलाई सम्बोधन गर्न विकासकर्ताहरूले थप सावधानी अपनाउनुपर्ने बताए। 

प्रतिस्पर्धी कृत्रिम बुद्धिमत्ता कम्पनी ओपनएआईका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत साम अल्टम्यानले पनि उक्त धारणालाई सार्वजनिक रूपमा समर्थन गरे।

यी धारणा वाल स्ट्रिटका ती अपेक्षासँग केही हदसम्म विपरीत देखिएका छन्, जसमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रविधिको तीव्र व्यवसायीकरण, नयाँ उत्पादनको छिटो विस्तार र यस क्षेत्रमा ठूलो पुँजीगत लगानी जारी रहने अनुमान गरिएको छ।

नयाँ कम्पनीको सेयर निष्कासनमा पनि असर
कृत्रिम बुद्धिमत्ताको सुरक्षा र विकासको गतिबारेको बहसले नयाँ कम्पनीको सेयर निष्कासनको योजनामा समेत प्रभाव पारेको छ।

ओपनएआईले आफ्नो प्रस्तावित प्रारम्भिक सार्वजनिक सेयर निष्कासन सन् २०२७ सम्म पछि सारेको अल्टम्यानले पुष्टि गरेका छन्।

अर्कोतर्फ, एन्थ्रोपिक भने शरद ऋतुमा नास्डाकमा सूचीकृत हुने तयारीमा रहेको बताइएको छ। यसले कृत्रिम बुद्धिमत्ता कम्पनीहरूमा लगानीकर्ताको चासो अझै कायम रहेको देखाए पनि उद्योगको भविष्यको विकास गति र त्यससँग जोडिएका जोखिमबारे अनिश्चितता बढेको छ।

ऋणपत्र र ऊर्जा बजारको दबाब
अमेरिकी सेयर बजारमा गिरावट ल्याउने अर्को कारण सरकारी ऋणपत्र तथा ऊर्जा बजारमा देखिएको तीव्र उतारचढाव पनि हो। अमेरिकाको ३० वर्षे सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल ५.३८ प्रतिशतमा पुगेको छ। ऋणपत्रको प्रतिफल बढ्नुले लगानीकर्ताबीच मुद्रास्फीतिसम्बन्धी चिन्ता अझै उच्च रहेको संकेत गरेको छ।

अमेरिकी केन्द्रीय बैंकको आगामी नीतिगत बैठकअघि मुद्रास्फीतिको अवस्था र ब्याजदरसम्बन्धी निर्णयलाई लिएर लगानीकर्ताहरू सतर्क बनेका छन्।

मध्यपूर्वको तनावले तेलको मूल्य बढायो
विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य पनि सोमबार बढेको छ। मध्यपूर्वमा भूराजनीतिक तनाव थप चर्किएपछि साउदी अरबले रणनीतिक तेल पाइपलाइन बन्द गरेको समाचारसँगै तेलको मूल्य उकालो लागेको हो।

लन्डनस्थित अन्तर्राष्ट्रिय वायदा बजारमा नोभेम्बरमा आपूर्ति हुने ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य १.०७ डलर अर्थात् १.०२ प्रतिशतले बढेर १०५.६८ डलर प्रतिब्यारेल पुगेको छ।

तेलको मूल्यमा भएको वृद्धिले विश्वव्यापी मुद्रास्फीतिमाथि थप दबाब पर्न सक्ने चिन्ता बढाएको छ। ऊर्जा लागत बढ्दा यातायातदेखि उत्पादनसम्मका विभिन्न क्षेत्रमा खर्च बढ्न सक्छ, जसले उपभोक्ता मूल्यलाई समेत प्रभावित पार्न सक्छ।

ब्याजदर बढ्ने अपेक्षा बलियो
बढ्दो ऊर्जा लागत, सरकारी ऋणपत्र बजारमा देखिएको अस्थिरता र गत शुक्रबार सार्वजनिक भएको अपेक्षाभन्दा उच्च अमेरिकी उपभोक्ता मूल्य सूचकांकका कारण अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले निकट अवधिमा मौद्रिक नीति थप कडा बनाउन सक्ने अनुमान बलियो बनेको छ।

वित्तीय बजारमा आधारित अनुमानअनुसार बुधबार हुने अमेरिकी केन्द्रीय बैंकको बैठकमा आधारभूत ब्याजदर बढाउने सम्भावना ८८ प्रतिशत रहेको लगानीकर्ताहरूले आकलन गरेका छन्।

ब्याजदर बढ्दा कम्पनीहरूको ऋण लागत महँगो हुन सक्छ र भविष्यमा हुने आम्दानीको वर्तमान मूल्य घट्न सक्ने भएकाले विशेषगरी उच्च मूल्यांकन भएका प्रविधि तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ता कम्पनीका सेयरमा थप दबाब पर्न सक्छ ।

यसरी कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकासबारे सुरक्षा चिन्ता, सरकारी ऋणपत्रको बढ्दो प्रतिफल, महँगो कच्चा तेल र ब्याजदर वृद्धिको सम्भावना एकै पटक देखिएपछि अमेरिकी सेयर बजारमा सोमबार समग्र रूपमा बिक्रीको दबाब बढेको हो। -रासस/सिन्ह्वा