विद्रोहीले सिरिया कब्जा गरेपछि राष्ट्रपति देश छाडेर भागे !

विद्रोहीले सिरिया कब्जा गरेपछि राष्ट्रपति देश छाडेर भागे !

एजेन्सी : शनिबार राति विद्रोही समूह हयात तहरीर अल-शाम (एचटीएएस)ले दमास्कसतर्फ अघि बढेपछि सरकारी सेना र विद्रोहीबीच गोलाबारी सुरू भएको थियो। 

एचटीएएस राजधानी दमास्कस प्रवेश गरेको केहीक्षणमा नै सिरियाका राष्ट्रपति बसर अल-असदले देश छोडेर भागेको दाबी विद्रोही समूहले गरेको छ। तर असद कहाँ गए भन्ने कसैले भन्न सकेको छैन।

समाचार एजेन्सी रोयटर्सले दुई सिरियाली अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै राष्ट्रपति असदले अज्ञात गन्तव्यको लागि विमानबाट दमास्कस छोडेको जनाएको छ। 

विद्रोहीहरूले सैदनाया जेलबाट हजारौं कैदीहरूलाई रिहा गरेको बताएका छन्। यस जेलमा असदका विपक्षीहरूलाई यातना दिइएको थियो। इरान समर्थित हिजबुल्लाहले केही क्षेत्रबाट आफ्ना लडाकुहरूलाई फिर्ता लिएको बताएको छ। 

इरान र हिजबुल्लाहले राष्ट्रपति असदलाई सहयोग र समर्थन गर्दै आएका थिए। रुसको साथ पनि राष्ट्रपति असदलाई थियो। सिरियाको तेस्रो ठूलो सहर होम्स कब्जा गरेपछि विद्रोही समूह एचटीएएस शनिबार राति राजधानी दमास्कस प्रवेश गरेका थिए। 

इस्लामिक विद्रोही समूह एचटीएएसले राजधानी दमास्कसमा प्रवेश गरी सिरियालाई स्वतन्त्र घोषणा गरेको छ। विद्रोहीहरूले राष्ट्रपति बसर अल असदले देश छोडेको दाबी गरेका छन्। यसैबीच विपक्षी नेता हादी अल बहराले दमास्कस सुरक्षित रहेको बताएका छन्।

बहराले अरबी समाचार च्यानल अल-अरेबियालाई भने, 'असदको सरकार पतन भएको छ र सिरियाको इतिहासको कालो युग बितिसकेको छ।' 

'सबै सम्प्रदाय र धर्मका मानिसहरू जबसम्म तपाईंहरु अरू कुनै नागरिकको विरुद्धमा हतियार उठाउनुहुन्न, जबसम्म तपाईं आफ्नो घरमा बस्नुहुन्छ, तबसम्म तपाईं सुरक्षित हुनुहुन्छ,' उनले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म एक्समा लेखेका छन्। 

उनले थप स्पष्ट पार्दै लेखेका छन्, 'बदला लिन कुनै कारबाही गरिने छैन, न त मानवअधिकार हनन नै हुनेछ। जनताको सम्मान र रक्षा गरिनेछ।' 

विद्रोही समूह एचटीएएसले दमास्कस कब्जा गरेको घोषणा गरेको छ। विद्रोहीले अब प्रधानमन्त्रीले सार्वजनिक संस्थाको जिम्मेवारी लिने बताएका छ। आफ्ना सैन्य बलहरूलाई हाल दमास्कसमा अवस्थित सार्वजनिक संस्थाहरू नजिक जान प्रतिबन्ध लगाइएको एचटीएएसले आफ्नो टेलिग्राम च्यानलमा उल्लेख गरेको छ।

विद्रोही समूह एचटीएएसले केही समयपछि टेलिभिजनमा आम जनतालाई सन्देश प्रसारण गर्ने बताएको छ। यसअघि आइतवार बिहान समूहले दमास्कसको रेडियो र टेलिभिजन मुख्यालयलाई नियन्त्रणमा लिएको बताएको थियो। 

सरकारी रेडियो र टेलिभिजनबाट आफ्नो विजयको घोषणा गर्ने एचटीएएसले जनाएको छ। विद्रोही राजधानी दमास्कसमा प्रवेश गरेपछि सरकारी टेलिभिजनले प्रसारण बन्द गरेको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाहरुका अनुसार मानिसहरू दमास्कसको बीचमा उम्मेद स्क्वायरमा खुसियाली मनाइरहेका छन्। यस चोक वरपर धेरै सरकारी भवनहरू छन्।

सिरियाका विद्रोही समूह राजधानी दमास्कस कब्जा गर्न उत्तर, पूर्व र दक्षिणबाट अगाडि बढेका थिए। दमास्कसमा बस्ने ४२ वर्षीय पत्रकार जैना साहलाले शनिबार राति राजधानीका सडक सुनसान भएको बीबीसीलाई बताएकी थिइन्।

उनका अनुसार विद्रोहीहरूसँग लडाइँको खबर आएपछि ठूलो संख्यामा मानिसहरू अत्यावश्यक सामानहरू संकलन गर्न बिहानै दमस्कसमा सडकमा देखिएका थिए। 

जैना साहलाले भनिन्, 'हामी डराएका छौं किनकी हामीलाई थाहा छैन के हुन्छ। दमास्कसमा कोही पनि युद्ध चाहँदैनन्। जताततै भ्रम छ र कसैलाई केही थाहा छैन।'

लन्डन स्कूल अफ इकोनोमिक्समा सिरिया द्वन्द्व अनुसन्धान कार्यक्रमका निर्देशक रीम तुर्कमानीले पनि दमस्कसको बारेमा यस्तै धारणा राखे। उनकी बहिनी दमस्कसमा बस्छिन् र उनले रिमलाई बताएअनुसार दमास्कसमा पसलहरू बन्द छन्, अत्यावश्यक सामानको अभाव बढ्दै छ र एटीएमहरू खाली छन्।

तुर्कमानीले बीबीसीलाई भने, 'के हुँदैछ भनेर कसैलाई थाहा थिएन।'

झन्डै एक दशकदेखि चलिरहेको गृहयुद्धमा अन्य सहरमा जति हिंसा भएको छ, त्यो दमास्कसमा कहिल्यै देखिएको थिएन। यही कारण यहाँका बासिन्दामा स्थिरताको अनुभूति भएको साहलाले बताइन्। 

उनी भन्छिन्, 'यदि कुनै पनि प्रकारको परिवर्तन भयो भने, यो धेरै सजिलै  हुनेछैन।'

दमास्कस प्रवेश गर्नुअघि विद्रोहीहरुले दमास्कसको उपनगर जर्मानामा बसर अल-असदका पिता हाफेज अल-असदको मूर्ति भत्काएका थिए।

गत हप्ता एचटीएसले सिरियाको दोस्रो ठूलो सहर अलेप्पो र हामाका उत्तरपश्चिमी शहरहरूलाई कब्जा गरेको थियो। त्यसपछि तेस्रो ठूलो शहर होम्स कब्जा गरेको थियो। होम्स कब्जा गरेपछि विद्रोही राजधानी प्रवेश गरेको थियो। 

शनिबार राति एचटीएसले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण शहर होम्सलाई पूर्ण रूपमा कब्जा गरेको दाबी गरेको थियो। समूहले सहरको सैनिक कारागारबाट ३ हजार ५ सय कैदीलाई रिहा गरेको थियो।

होम्स सिरियाको तेस्रो ठूलो सहर हो र यसले तटीय क्षेत्रहरूलाई राजधानी दमास्कससँग जोड्छ। विद्रोही कमान्डर हसन अब्दुल घानीले सरकारी सेनाले सहर खाली गरिरहेको र वरिष्ठ अधिकारीहरूको समूहले सुरक्षित पलायनका लागि आफूहरूसँग समन्वय गरिरहेको दाबी पनि गरेका छन्।

एचटीएस प्रमुख अबु मोहम्मद अल जुलानीले होम्सको कब्जालाई ‘ऐतिहासिक विजय’ रूपमा वर्णन गर्दै आत्मसमर्पण गर्नेहरूलाई हानि नगर्न आफ्ना लडाकुहरूलाई अपील गरेका थिए। -(बीबीसी)  

मंसिर २३, २०८१ आइतबार १३:५४:३२ मा प्रकाशित

उकेरामा प्रकाशित सामाग्रीबारे प्रतिक्रिया, सल्लाह, सुझाव र कुनै सामाग्री भए [email protected] मा पठाउनु होला।